Рабочая программа по родному языку Къарачай тил 1 класс


«Рассмотрено»
Руководитель МО
_____________/______________
Ф.И.О.
Протокол № ___от «___»______ «Согласовано»
Заместитель руководителя по УВР МКОУ «СОШ а. Верхняя Теберда»
_____________/______________
Ф.И.О.
Протокол № ___от «___»______ «Утверждено»
Руководитель МКОУ
«СОШ а. Верхняя Теберда»
_____________/______________
Ф.И.О.
Протокол № ___от «___»______
РАБОЧАЯ ПРОГРАММА (ФГОС)
по родному языку (харифле)
для 1 класса (2 часа в неделю)
Уровень: Базовый общеобразовательный
Учитель: Чомаева Ф.Б.
Квалификационная Высшая категория
категория:
2016-2017 уч. год.
Кириш сёз
Джашау тюрлене баргъаныча, окъуугъа, джазыугъа, хар неге да джангылыкъла кириб барадыла. Къарачай тилни окъутуу мардалары да бир джерде турмай, джангы технологияла бла джангырыргъа керекдиле. Къарачай тилге окъутууну баш мураты республиканы ичинде этносну (миллетни) сакъларгъа, ёсюб келген джаш тёлю кесини ата-бабаларындан келген иги адетлерин, намыс джорукъларын тас этмезге, уллу тарихини ызын мындан ары керирге - ма быллай ищле бла баджарылады..«Къарачай тилни 1-чи классха дерслери» деген методика болушлукъ орта окъуу школлада 1-чи классны «Харифле» деген къарачай азбукасына (автору Акъбайланы Харун) болушлукъгъа джарашдырылгъанды. «Харифле», «Къарачай тилни 1-чи классха дерслери », «Харифлени кассалары», дефтерле (№1 – «Джазмала», №2 – «Джазма элибле», №3 – «Джазыу, грамматика ишле» - джарашдыргъан Чотчаланы Райханат) школгъа джангы келген сабийлеге къуралгъан окъуу-методика компонентге (ОМК-гъа) киредиле.
Бу окъуу-методика компонент сабийлеге къарачай тилни окъууларына джангы серия болуб чыгъады. Аны болушлугъу бла туугъан джуртубузда тил, тин байлыкъны сакълар эмда ёсдюрюр мурат, тил бла биргелей илму-педагогика джанындан да джангы бет, джангы этап ачылгъанына ышан барды.
Устазгъа болушлукъгъа бу методика теджеуле бериледиле, алай болгъанлыкъгъа берилген материалны ол кеси да таблыгъына кёре тюрлендирирге, къоша-къората хайырландырыргъа боллукъду.
Джазыу ишлеге джораланнган дефтерле сабийлени джазаргъа усталыкъларын ёсдюрюу мурат бла къуралгъандыла. Февраль айдан башлаб, сабийлени джазыу тиллери, сёлешиу усталыкълары ачылырча, байламлы тиллери ёсерча, «Джазыу, грамматика ишле» джангы дефтерле бериледиле,
Сабийлени бир къаууму школгъа келгинчи сабий садха джюрюгени себебли, ала школгъа иги хазырланыб келедиле. Ала кеслерин къалай джюрютюрге керек болгъанындан, дефтер, къалам, китаб не болгъанындан, джазыу, окъуу ишледен да хапарлыдыла. Бир къауум сабийле уа неден да билимсиз келедиле да, алагъа ана тилни окъуб башлау артыкъ къыйын тиеди.
Къарачай тилни 1-чи классда окъутуу мураты бла план эсеби
ОМК 1-чи классда 99 сагъатха тергелениб къуралгъанды (ыйыкъда 3 сагъат, бютеулей окъуу джылда 33 ыйыкъгъа – 99 сагъат). Дерсле тилге айландыргъан кёзюу бла къара танытыу кёзюуде ( сентябрдан башлаб февраль каникуллагъа дери) къош-алышыннган (комбинированный) дерсле болуб барлыкъдыла; февралдан башлаб джылны аягъына дери – 2 сагъат грамматикагъ, джазыу ишлеге, 1 сагъат да – окъуу, тил ёсдюрюу ишлеге бёлюннюкдюле. Алай джарашдырылмаса, алфавит бла танышыуну саулай джылгъа созулгъаны дурус тюлдю.
Сабийлени асламысы сёзлени бёлюмле бла окъумайдыла. Тауушланы тюз айталмайдыла. Дефтерни джазыу тизгинин айырмагъан, къаламны, карандашны терс тутхан сабийле кёбдюле. Быллай сабийле бла устаз энчи ишлерге керекди, аны тышында дерсде кесин къалай джюрютюрге керек болгъанын да юретирге керекди. Ол иш алай тынч да болмайды.
Сабийлени эслерин дерсге буруу, аланы дерсни излемине кёре ишлетиу устазны хунерлик борчуду. Ол сабийлени, къуру билим берген бла къалмай, кеслерин энчи, болушлукъсуз ишлерге, адебге-джорукъгъа, оюм-магъана чыгъара билирге да юретеди.
Ала ишден эригиб къалмаз ючюн а, тюрлю-тюрлю ишле береди, дерс кеси ауур кёрюнмегенлей, аны мураты толурча, устаз педагогика мадарланы алышындыра барады.
Устаз бу кёзюуде, дерсге иги хазырланыб, кеси билген
Тилге айландырыу эмда сёлешдириу кёзюуге
орузлама-тематика план
«Харифле» – 2012 (Акъбайланы Х.М.),
«Джазмала», «Джазма элибле» – 2012 (Чотчаланы Р.У.)
(сентябрь айны ал сюреми, 10 сагъат)
Дерс Дерсни темасы Лексика тинтиу иш Дерс
этиллик заманы
1. Туугъан джерим – Къарачай. Мени Республикам. Ата джуртум – Эресей (Россия). Ата джурт (Родина); Эресей(Россия); Къара-чай-Черкес республика, Минги Тау, туугъан джер, туугъан эл, кърал, кърал белги (герб); кърал байракъ (государ. флаг); шахар, ара шахар, эл, къарачай халкъ, черкес халкъ, орус халкъ… 2. 1.Мен тамбла школгъа барлыкъма. Бюгюн школну кюнюдю.
2. Саламлашыргъа юренебиз.
3. Санау бла танышыу: «1» (бир) тарых.
Класс, устаз, къанга, стол, шиндик…
Танг (эртден) ашхы болсун! Кюн ашхы болсун! Ингир ашхы болсун! Сау къалыгъыз! Эсен кёрюшейик!...3. 1.Сёлешиу эмда джазма тил.
Школда окъуйбуз, юйде дерс этебиз.
2.Санау бла танышыу: «2» (эки) тарых.
Дефтер, портфель, китаб, къалам, сагъат, мел,стол, компьютер, дерс…
Олтурады, джазады, сюеледи, окъуйду… 4. Оюнчакъла, оюнла.
Санау бла танышыу: «3» (юч) тарых.
Оюн, оюнчакъ, эген (водящий), санау, бире-бирем, экем-экем, бауур олтан (подследники из грубого участка шкуры возле печени); сабдан – къалай (жестяная кружка с ручкой ценилась), а-а-малтай, ча-а малтай, ичи балтай (тил айландыргъан сёзле «ичи чайкъалады» деген магъанада); оракъ; чоракъ (чора – ишчи; чоракъ – ишге керек затла деген магъанада)… 5.
1. Биз бирикген юйдегибиз.
2. Аш татлы болсун!
3. Санау бла танышыу: «4» (тёрт) тарых.
Юйюр(семья), юй, ата, анна, эгеч, къарнаш, сабий (ребёнок), джаш, къыз, тамада (старший), кичи, гитче (младший).
Аш-азыкъ (еда), ётмек, гырджын (хлеб), сары джау (сливочное масло), чёплеу джау (подсолнечное масло), чабакъ, гаккы, эт, сюек, сют башы, бал, сют, шекер, шибижи, туз, айран, шорпа, как (каша), локъум, халыуа, къашыкъ, чанчхы, бычакъ, сауут-саба (посуда)… 6. 1.Юйде барыбыз да ишлейбиз.
2.Кёгетле бла тахта кёгетле, битимле.
3. Санау бла танышыу: «5» (беш) тарых. Кюйюз, орундукъ, тохана (кресло), тахта, китаб тапха, арбаз, стол чыракъ (настольная лампа), печ (комната), къабыргъа, кюзгю, терезе, терезе джабыу, отоу (спальня), аш печ (кухня), къонакъ печ (зал, гостиная), юй тюб (пол)…
Кюз (ранняя осень), терек бачха (сад), чапыракъ, тахта кёгет(овощи), алма терек, кертме, эрик, шаптал, джюзюм (виноград), джилек (земляника, клубника), наныкъ (малина), наша (огурец), сохан, къобуста, чюгюндюр, бадыраджан (бакла-жан), къаб, харбыз, хауун, сарысмакъ… 7. 1.Тауушланы дуниясында. Не этеди? Къалай къычырады? деген соруулагъа джууаб къайтарыу.
2. Санау бла танышыу: «6» (алты) тарых.
Къызчыкъ джырлайды; чычханла джюйюлдейдиле; эшек окъуйду; гугурукку къычырады; киштик макъырады; сабийчик джукълайды; джылан сызгъырады…
8. 1. Юй хайуанла бла къанатлыла.
2. Кийик
джаныуарла бла къанатлыла.
3. Санау бла танышыу: «7» (джети) тарых. Ат, эчки, улакъ,
эшек, гылыу, къой, къозу, ийнек, бузоу, тай, къаз, бабуш, тауукъ, джюджек, гугурук, баппакъ, къаз, кърым тауукъ…
Къоян, айю, бёрю, тюлкю, агъач къоян, борсукъ, гылын къуш, джугъутур, къуш… 9. 1. Хар кюнюмю таб къурайма.
2. Санау бла танышыу: «8» (сегиз) тарых.
Къобама; орун джыяма; бет-къол джууама; эртден азыкъ бла ауузланама: дерсге барама: иги окъургъа тырмашама; дерсден келеме; кийимлерими тазалаб джыяма; кюнорталыкъ азыкъ ьла ауузланама; ойнайма; дерс этеме; солуйма; юйде джумушха къарайма; ингир азыкъ бла ауузланама; бетими-къолуму, аякъларымы джууама; джукълайма… 10. 1.Ашарыкъ тюкенде.
2. Кийим тюкенде.
3. Санау бла танышыу: «9» (тогъуз) бла «10» (он) тарыхла. Назму айтдырыу, сёзлюк ишни бардырыу, боятыу
Тюкен, тюкенчи, сатыб алыргъа, ачха, къагъыт ачха, ууакъ ачха (разменная монета), ачханы суугъа атаргъа (пустить деньги на ветер). Поговорка: Ачхадан намыс багъалы.
Кийим (одежда), огъары джан (пиджак), ич кийим, аякъ кийим, джаулукъ, кёнчек, боюнлукъ, чындай, бёрк, дженг, этек, тюйме, илгик, чарыкъ, чурукъ, башлы чурукъ (сапоги)… Классдан тышында окъуу-адеблендириу байрам дерс: Халкъ таурух «Намыс» Дерсни мураты: окъугъанны къайтарыб, сабийлени кёллерин учундура, окъуу-джазыу кёзюуге ёхтемлендириу.
Къара танытыу, сёз чемерликлерин ёсдюрюу кёзюуге
орузлама-тематикалыкъ план
Дерс, аны
Этил-лик зама-ны
Дерсни темасы Лексика тинтиу иш Дата по плану Дата
факт.
1 Аа хариф бла таууш Автобус, ана, ата, адамла, алма, амма, акка, алфавит, сёлешиу эмда джазма тил Л, л харифле бла таууш.
Лампа, лимон, алма, ал, лобан, Алий. 2 Н, н харифле бла таууш. джа Наныкъ, нал, нызы, Наныу, нартюх, четен, чепкен. М, м харифле бла таууш.
М, м у. Марал, мюйюз,мычхы,ма-мукъ,макъа… 3 Ш, ш харифле бла таууш. Шайнек, шкилди, шапа,шаптал,
шиндик, шашка, шибижи. Р, р харифле бла таууш.
Ракета, раса, марал, ара. 4 Т, т харифле бла танышыу Темир, таш, тёрт, тоб,тай,тенг, тюз, тюе,тюлкю. 5 Ы, ы харифле бла таууш.
Ы, ы Ыргъакъ, ыргъай, нызы,ыйыкъ . У, у харифле бла таууш.
У, у. Уучу, уча, улакъ, уру, урма. 6 Къысха У,у харифле бла таууш.
Суу, татыу, марау, Дауут, таула,
таууш... О, о харифле бла таууш.
Оракъ, орун, от, отун, орам,
орайда. 7 Б, б харифле бла таууш.
Бал, Балдан, балий, бичен, буу,
бурма, бурун, бёрю. баппа-хан, бабушла, бёчке,
бешик, бёрк, булут. И, и харифле бла таууш.
Ит, ийне,ишчи,кирпи, ийнек,ингир,тиш,би-шир. 8 Д, д харифле бла таууш.
Дауурбаз, дырын, дарман, домбра, дорбун,
дюккюч, дюлдюр,
Дахир, Дадау. З, з харифле бла таууш.
Заман, зукку, заба, зырма, зугул, зурна, Зурум, Зарият. 9 С, с харифле бла таууш.
Сагъат, салам, садакъ, сауут, суу, сууукъ,соруу,сары,
сатыу, сабан, сохан, сыбызгъы, сюрме. Х, х харифле бла таууш.
Халы, харбыз, хант, хата, хота, хурджун,Харун, Хурзук. 10. К, к харифле бла таууш.
Кирпи, кеме, киштик, кюзгю, как,камсык,ким,Ка-зим. Е, е харифле бла таууш.
Кертме, кеме, керек, менде, семиз, темир. 11 Ч, ч харифле бла таууш.
Чакъынджик, чалман, чемер, чач, чычхан, чибин,челек, чабакъ,чапыракъ, чаппа. П, п харифле бла таууш.
Пил, пелиуан, пурч, палау, поезд, палтон, попугай, чырпы, тепси. 12 Г, г харифле бла таууш.
Гардошла, гара, гебен, гурт, гинджи, гаккы, гюппе, гугурукку, гёбелекке, гыдай. Й, й харифле бла таууш.
Й, й харифлени джазыу Йод, ийнек, ий, ийис, тай, тюй, бай, той, сой, айран, сайла,сайлау, Айшат… 13 Э, э харифле бла таууш.
Эчки, эркеч, элек,эт, эшек,эмен, эшик, эрик, эмилик, эмеген, эркиши, элибле, эсли,эгиз... Ю, ю харифле бла таууш.
Юй, юлгю, юлюш, тюлкю, кюзгю, тюкен. 14 Ё, ё харифле бла таууш.
Ётмек, ёзен, ёртен, ёзек, ёрге, ёрлеб, Ёрюзмек. 15 Къ, къ харифле бла таууш.
Къаплан, къобуз, къаргъа, къуш, къар, къой, къош, къанатлыла, Къарачай, Къобан, къобан. Гъ, гъ харифле бла таууш.
Багъа, дугъум, торгъай, бугъа, бугъай, къаргъа, дыгъы, къагъыт. 16 Сынау кёчюрюу «Махарда». Нг, нг хариф
ле бла таууш.
Нг, нг хариф-
лени джазыу Танг, тенгиз, тенг, меннге, сеннге, мангылай. II-чи
джылджарым
17 Ж, ж харифле бла таууш.
Ожай, Гыжыу, жираф, шибижи. . Дж, дж харифле бла таууш.
Джюзюм, джангкъылыч, джау,джиб,джелке, джоргъа,джылан, джылкъы,джастыкъ. 18 Я, я харифле бла таууш Къоян, рояль, аякъ, туякъ, джаякъ, мая,таякъ,кямар,
джаяу. Ф, ф харифле бла таууш.
Фатима, файда, фахму, хариф, Файруз. 19 Ц, ц харифле бла таууш.
Цирк, цемент, концерт,
цех, циркуль, мотоцикл. В, в харифле бла таууш.
Вертолёт, вагон, киви, витамин,
вратарь. 20 Щ, щ харифле бла таууш Щётка, плащ, ящик. Ъ бла Ь харифлени джазыу Съезд, подъезд, лагерь, Ставрополь, компьютер. 21. Сынау кёчюрюу «Спорт».
Къайтарыу. Къара танытыу, сёз чемерликлерин ёсдюрюу кёзюуге
орузлама-тематикалыкъ план
Дерс, аны
Этил-лик зама-ны
Дерсни темасы Лексика тинтиу иш Къошакъ эмда тил бай-ындыр-гъан ишле Окъутууда, джаздырыуда ишлени бетлери
1 Аа хариф бла таууш Автобус, ана, ата, адамла, алма, амма, акка, алфавит, сёлешиу эмда джазма тил 2 Л, л харифле бла таууш.
Л, л харифлени джазыу Лампа, лимон, алма, ал, лобан, Алий. Аа хариф бла таууш 3 Н, н харифле бла таууш.
Н, н харифлени джазыу Наныкъ, нал, нызы, Наныу, нартюх, четен, чепкен. Л, л харифле бла таууш.
4 М, м харифле бла таууш.
М, м харифлени джазыу. Марал, мюйюз,мычхы,ма-мукъ,макъа…
Н, н харифле бла таууш.
5 Ш, ш харифле бла таууш.
Ш, ш харифлени джазыу. Шайнек, шкилди, шапа,шаптал,
шиндик, шашка, шибижи. М, м харифле бла таууш.
6 Р, р харифле бла таууш.
Р, р харифлени джазыу Ракета, раса, марал, ара. Ш, ш харифле бла таууш.
7 Т, т харифле бла таууш.
Т, т харифлени джазыу Темир, таш, тёрт, тоб,тай,тенг, тюз, тюе,тюлкю. Р, р харифле бла таууш.
8 Ы, ы харифле бла таууш.
Ы, ы харифлени джазыу Ыргъакъ, ыргъай, нызы,ыйыкъ Т, т харифле бла таууш.
9. У, у харифле бла таууш.
У, у харифлени джазыу. Уучу, уча, улакъ, уру, урма. Ы, ы харифле бла таууш.
10.. Къысха У,у харифле бла таууш.
Къысха У,у харифлени джазыу. Суу, татыу, марау, Дауут, таула,
таууш... У, у харифле бла таууш.
11 О, о харифле бла таууш.
О, о харифлени джазыу. Оракъ, орун, от, отун, орам,
орайда. Къысха
У, у харифле бла таууш. 12 Б, б харифле бла таууш.
Б, б харифлени джазыу. Бал, Балдан, балий, бичен, буу,
бурма, бурун, бёрю. баппа-хан, бабушла, бёчке,
бешик, бёрк, булут. О,о харифни къайтарыу. 13 И, и харифле бла таууш.
И, и харифлени джазыу Ит, ийне,ишчи,кирпи, ийнек,ингир,тиш,би-шир. Б,б харифни къайтарыу. 14 Д, д харифле бла таууш.
Д, д харифлени джазыу Дауурбаз, дырын, дарман, домбра, дорбун,
дюккюч, дюлдюр,
Дахир, Дадау. И,и харифни къайтарыу. 15 З, з харифле бла таууш.
З, з харифлени джазыу Заман, зукку, заба, зырма, зугул, зурна, Зурум, Зарият. Д,д харифни къайтарыу. 16. С, с харифле бла таууш.
С, с харифлени джазыу Сагъат, салам, садакъ, сауут, суу, сууукъ,соруу,сары,
сатыу, сабан, сохан, сыбызгъы, сюрме. З, з хариф-
ни къайта-
рыу. 17. Х, х харифле бла таууш.
Х, х харифлени джазыу Халы, харбыз, хант, хата, хота, хурджун,Харун, Хурзук. С, с хариф
ни къайта-
рыу. 18. К, к харифле бла таууш.
К, к харифлени джазыу Кирпи, кеме, киштик, кюзгю, как,камсык,ким,Ка-зим. Х,х харифни къайта-рыу. 19. Е, е харифле бла таууш.
Е, е харифлени джазыу Кертме, кеме, керек, менде, семиз, темир. К, к харифни къайта-рыу 20. Ч, ч харифле бла таууш.
Ч, ч харифлени джазыу Чакъынджик, чалман, чемер, чач, чычхан, чибин,челек, чабакъ,чапыракъ, чаппа. Е, е хариф
ни къайта
рыу 21. П, п харифле бла таууш.
П, п харифлени джазыу Пил, пелиуан, пурч, палау, поезд, палтон, попугай, чырпы, тепси. Ч, ч харифни къайта-рыу 22. Г, г харифле бла таууш.
Г, г харифлени джазыу Гардошла, гара, гебен, гурт, гинджи, гаккы, гюппе, гугурукку, гёбелекке, гыдай. П, п харифни къайтарыу 23. Й, й харифле бла таууш.
Й, й харифлени джазыу Йод, ийнек, ий, ийис, тай, тюй, бай, той, сой, айран, сайла,сайлау, Айшат… Г, г
харифни къайта-рыу 24. Э, э харифле бла таууш.
Э, э харифлени джазыу Эчки, эркеч, элек,эт, эшек,эмен, эшик, эрик, эмилик, эмеген, эркиши, элибле, эсли,эгиз... Й, й харифни къайта-рыу 25. Ю, ю харифле бла таууш.
Ю, ю харифлени джазыу Юй, юлгю, юлюш, тюлкю, кюзгю, тюкен. Э, э хариф-
ни къай-тарыу 26. Ё, ё харифле бла таууш.
Ё, ё харифлени джазыу Ётмек, ёзен, ёртен, ёзек, ёрге, ёрлеб, Ёрюзмек. Ю, ю харифни къайта-рыу 27. Къ, къ харифле бла таууш.
Къ, къ харифлени джазыу Къаплан, къобуз, къаргъа, къуш, къар, къой, къош, къанатлыла, Къарачай, Къобан, къобан. Ё, ё хариф-
ни къайта-
рыу 28. Гъ, гъ харифле бла таууш.
Гъ, гъ харифлени джазыу Багъа, дугъум, торгъай, бугъа, бугъай, къаргъа, дыгъы, къагъыт. Къ, къ харифни къайта-рыу 29. Сынау кёчюрюу «Махарда». Нг, нг хариф
ле бла таууш.
Нг, нг хариф-
лени джазыу Танг, тенгиз, тенг, меннге, сеннге, мангылай. Гъ, гъ хариф-
ни къай-
тарыу II-чи
джылджарым
30. Ж, ж харифле бла таууш.
Ж, ж харифлени джазыу Ожай, Гыжыу, жираф, шибижи. Нг, нг харифни къайта-рыу 31. Дж, дж харифле бла таууш.
Дж, дж харифлени джа-
зыу Джюзюм, джангкъылыч, джау,джиб,джелке, джоргъа,джылан, джылкъы,джастыкъ. Ж, ж харифни къайта-рыу 32. Я, я харифле бла таууш.
Я,я харифлени джазыу Къоян, рояль, аякъ, туякъ, джаякъ, мая,таякъ,кямар,
джаяу. Дж, дж харифни къайта-рыу 33. Ф, ф харифле бла таууш.
Ф,ф харифлени джазыу Фатима, файда, фахму, хариф, Файруз. Я, я хариф-
ни къай-тарыу 34. Ц, ц харифле бла таууш.
Ц, ц харифлени джазыу Цирк, цемент, концерт,
цех, циркуль, мотоцикл. Ф, ф харифни къайта-рыу 35 В, в харифле бла таууш.
В,в харифлени джазыу Вертолёт, вагон, киви, витамин,
вратарь. Ц, ц харифни къайтарыу 36. Щ, щ харифле бла таууш.
Щ, щ харифлени джазыу Щётка, плащ, ящик. В, в харифни къайта-рыу 37. Ъ бла Ь харифлени джазыу Съезд, подъезд, лагерь, Ставрополь, компьютер. Щ, щ харифле-ни къай-тарыу 38. Сынау кёчюрюу «Спорт».
Къайтарыу. Ъ харифни къайта-рыу 39. Окъулгъанны бегитиу. Абдуллахны кийим щёткасы барды. Ол хар эртден сайын аны бла тишлерин джууады. Тиш щётка тишни таза этеди. Ъ хариф-
ни къай-тарыу 40 Резерв дерс
Харифлени байрамы. (Харифлени окъуб бошагъанларына байрам дерс.) Классдан тышында бардырылгъан окъуу-адеблендириу мероприятие. 1 класс
Тилге айландырыу (сёлеширге юретиу). Грамматика ишле.
Дерсни узунлугъу 30-35 минут+10 минуту дидактика, миллет оюнлагъа бериу.
Ыйыкъда – 2 сагъат
Сагъат саны Дерсни темасы. Этиллик ишле Сёзлюк Болджалы
Февраль ай (каникулладан сора).
III четверть
1 §1. Сёлешиу тил неди? Хапар, джомакъ, таурух, сёз оюнла, джыр, кино, радио, телефон… 2 §1.2 Джазма тил неди?
Сёлешиу тил бла джазма тилни башхалыкъларын ачыкълау; адамла бла табигъатны байламлылыкъларын ачыкълау. Китаб, журнал, га-зет, дефтер, компью-тер, документ, теле-фонда смс-ле, пись-мо, записка… 3 §2. Тауушла бла харифле. Тауушла бла харифлени башхалыкъларын къайтарыу. Керекли тауушну устазны буйругъу бла сёзде табыб, тюбюн тартыу. 4 §2. Ачыкъ тауушла. Ачыкъ тауушланы къатылары бла джумушакъларын ачыкълау. Сёзде бёлюмлени саны ачыкъ тауушланы санына кёре болгъанын бегитиу. Бёлюмледен къуралгъан диктант (7-8 сёз). Нарт эпосну персонажлары тарихибизни тамалы болгъанын билдириу. 5 Бегитиу. Э, Ё, И, Ю харифле эмда тауушланы къайтарыу ишле. Китабдан кёчюрюу. 6 §2. Тунакы (къысыкъ).Тунакы тауушланы тизгини бла шагъырей этиу. Керекли харифлени аууздан ачыкълаб джазыу. Аланы тюз айтыргъа тырмашдырыу. Сёз бла айтымны башхалыкъларын ачыкълау. 7 §2. Къарачай алфавит неда элибле. Харифлени атларын тюз айтдырыу. 8 Къайтарыу. Диктант (10-12 сёз).
9-10 §3. Бёлюм. Сёзлени бёлюмледен къуралгъанларын ачыкълау. Бёлюмлени къауумлагъа бёлюу, аланы башхалыкъларын ачыкълау. 11-12 §3. Сёзлени кёчюрюб джазыу. сёзлени бир тизгинден бир тизгиннге кёчюрюу. Сёзлени бёлюмлеге бёлюу эмда бёлюмледен сёзле къурау. Й бла ў харифлени кёчюрюуде энчиликлерин ачыкълау эмда бегитиу. 13 Кёчюрюу иш. 22-чи иш ( 2 вариантха бёлюб). 14 §4. Сёз. Сёзню магъанасын ачыкълау. Айтымда сёзлени тизгинин белгилеу. Сёз бла айтымны башхалыкъларын ачыкълау.Ў бла й тауушланы окъууда башхалыгъын ангылатыу. 15 Сынау кёчюрюу. 16 §4. Сёзге басым салыу. Сёзге басымны тюз салыу. Сёзню магъанасын басым тюрлендиргенин ачыкълау. IV четверть
1-2 §5. Ат. Хар нени аты болады. Тил чемерликлерин ёсдюрюу: 33-чю ишни эсде тутдуруб джазыу, берилген сёзлюк бла элберлени эркин хайырландырыу. 3-4 §5. Этим. Биз не этебиз? Сёзлюкде сёзлени басым сала, бёлюм-леге бёлюу 5-6 §5. Сыфат. Ол къаллайды? Сёзлюкде сёзлеге со-руу салыб джазды-рыу. 7 Къайтарыу грамматика ишле. 8-9 §6. Айтым. Айтырынгы айтым бла айт. Сёз чемерликлерин ёсдюрюу: сурат бла ишлеу . Соруулагъа джууаб табыу. Ма Тубанлы кёл. Ол Тебердидеди. Узакъ-да Чотча –Къая сюе-леди. Ол джити баш-лы тауду. 10-11 §6. Белгиле. Тыйгъыч белгилеге юренебиз. Сёз чемерликлерин ёсдюрюу. 12 §7. Адам атла. Мени атым…Сынау иш (Уллу харифлени тюблерин сыза джаздырыу). 13 §7. Джаныуарланы атлары.
Сёз чемерликлерин ёсдюрюу: 1) Кимни кёресиз су-ратда?
2) Аны джёнгерле-рини атлары уа къа-лайды?
3) Аланы джаулары бармыды?
4) Нек джарашмай-дыла ала бир-бири бла? 14 §7. Шахарланы атлары. Эсгертиу диктант. 15 Сынау иш. 16 Элберни билмеген эл берир. 1 класс
Тилге айландырыу, сёлеширге юретиу.
Ыйыкъда 1 сагъат
Сагъат саны Дерсни темасы. Этиллик ишле Сёзлюк Болджалы
Февраль ай (каникулладан сора).
III четверть 1 Россия –мени къралымды.Библиотекагъа экскурсия. 2 Къарачай-малкъар орузлама. джылны чакълары бла айлары. 3 Ёксюз гылыучукъ. Къочхарланы Къ. 4 8-чи март – Тиширыуланы кюню. 5 Нартла. 6 Кюнлени къарачайча атлары. 7 Иги сёз. Мёчюланы К. 8 Буруннгу Хазария. Мени Аланиям. IV четверть
1 Бёрю бла киштик. Кърымшаухалланы И. 2 Мени багъалы Реслубликам. 3 Къарачайны Къадау Ташы. 4 Тюлкю бла джюзюмле. Акъбайланы И. 5 Хасаука уруш. 6 Къарачайны адет тёреси. 7 Минги Тау. Семенлени И. 8 Башхалагъа сый бериу. 9 Къарачай-малкъар халкъ оюнла.

Приложенные файлы


Добавить комментарий