С?з мерген сайысы 8-9 сынып


-1080135-720090
Ш.Жексенбаев атындағы жалпы орта білім беретін мектеп-балабақшасы
Тәуелсіз елдің білімді ұрпақтары

(10-11 сыныптар)


Ұйымдастырған: Н.А.Султанова
2016-2017 оқу жылы
Тақырыбы: Сөз мерген сайысы
Сайыстың мақсаты: Оқушыларды ана тілінің қадірінін ұғынуға, тілдік қорларын байыта отырып, шапшаңдыққа, тапқырлыққа тәрбиелеу.
Жүргізуші: Құрметті оқушылар мен ұстаздар! Тілдер айлығында өткелі тұрған «Сөз-мерген » сайысысына Қош келдіңіздер!
Армысыздар,алқалы жұрт көз көрген,
Құралсыншы ойларыңыз інжу-маржан сөздерден.
Тіліміздің тереңдігін,байлығын да көрсетер
Алдыңызда тіл сайысы –«СӨЗ МЕРГЕН»!
Бүгінгі –«СӨЗ МЕРГЕН»сайысына 3топ қатысады.
Ердің құнын екі ауыз сөзбен бітіретін де,жауласқан елдердің арасын келісімге келтіретін де,жылағанды жұбатып,күлгенді жылатанды да-осы тіл. Ең ащы да-тіл,ең тәтті де –тіл.Қазақ тілі-дүние жүзіндегі бай,бейнелі тілдердің бірі. Соның ішінде мақал-мәтел үлкен орын алғандықтан бүгінгі ойын көбіне сол төңірекке арналған.
Беташарын додамыздың бастайық,
Көпшілікті бір серпілтіп тастайық.
Ортамызды сайыскермен толтырып,
Қошеметпен шақырайық қол соғып.
I кезең «Сәлем-сөздің атасы»
Үш топ өздерінің аттарын, ұрандарын, төсбелгілерін таныстырып өтуі керек.
Сөз кезегін қатысушыларымызға береміз.
-Көп Рахмет!
II кезең «Мықты болсаң тауып көр».
Бұл кезеңде мықтылықтырынды көрсетесіңдер
1. Тұрақты сөз тіркестерін тауып, мағынасын ашасыңдар..
Құлын,ат,тай,жылқы.(таңба басқандай) алыс
2)Жылқы,қой,түйе,сиыр.(аузынан шөп алмас) момын
3.Сүйек, қаңқа, ит,ет.(терісін басына қаптау) ұрысу
4.Ит,төбет, күшік, қасқыр ( өлген жер) алыс
5.Жақ, құлақ,тіл, айыз (алғыш) қарамақарсы сөз тіл азар
6.Колқа, көмекей, өңіш, тамақ (созды) өңешін созды ұрысу
7.Аймақ, жер, таяқ, күн (тепсінді) қатты ұрысты
8. Тас, су, жер, ет (бауыр) мейірімсіз
9. Ұлдың, қыздың,ананың, әкенің (жиған жүгіндей) әсем, көрікті
10. Көз,сөз, қол, аяқ (ілмеді) ұйықтамады.
Жүргізуші: Додаға түсіп жарыспай
Жүйріктің бағы жанар ма?!
Білім мен өнер жарысып,
Тәрбие білім табар ма?!
Бұл бәйге-ойдың бәйгесі,
Кім жүйрік ойға-сол алда!
III кезең. «Жүйрік болсаң, шауып көр»
Жасырылып тұрған сөзді тауып,сол табылған сөзді орысшаға аударып айту.
Бірлігіжарасқан * * бұзылмас. (ел- страна)
Татулықтабылмас * * * * *. Бақыт-счастье) * * * -ұлықару. (сөз-слова)
Адамды * * * * үйретеді. (өмір-жизнь)
Еңбек-таптырмас * * * * *. (байлық-богатство)
Тәрбие басы-* * *. (тіл-язык)
IV-сайыс. «Ойлыболсаң, тауыпкөр»
бұлкезеңдеберілгенсөздерденмақалқұрамыз.
1.жатқан,қария,дария,ақылды,ағып.
(______________________________________________________)
2. асқар,ағып,тау,бала,жатқан,әке,бұлақ.
(______________________________________________________)
2
3.тамған ,тамар,у,бал.тілден.,
(______________________________________________________)
4.үйдің ,жылытуған,түтіні.
(______________________________________________________)
5.шықпас шаңы,үні,жаяудың, жалғыздың.
(______________________________________________________)
6.қорқытады,терең,көп,батырады.
(______________________________________________________)
V-кезең .Кім жылдам?»
Қолдарыңызға берілген сөздердің синонимін табамыз.
Ертеде-------------баяғыда
Үлкен---------------дәу
Ажар--------------келбет
Тамақ------------дәм
Таңертең------азанда
Кішкентай----биттей
Берілген сөздердің мағынасын ашу:
Төбесі көкке жету------қуану
Қырық пышақ болу----араздасу
Ит өлген жер---------алыс
Тіс жармады---------үндемеді
Қыздың жиған жүгіндей------әдемі
Жерден жеті қоян тапқандай----мәз-мәйрам болуы
VI кезең «Озық болсаң озып көр».
Топтарға сұрақ қойылады, әр дұрыс жауап 10 ұпайдан есептеледі.
1 топқа:
1.ҚР қашан тәуелсідік алды? (1991 ж. 16 желтоқсанда)
2. Қазақстан тұңғыш ғарышкері кім? (Тоқтар Әубәкіров)
3. Шоқанның әжесі? (Айғаным)
4. «Көксерек» әңгімесінің басты кейіпкері? (Құрмаш)
3
5. Қандай ұлттық тағамдарды білесің? (қазы-қарта, жал-жая, бесбармақ, қымыз, шұбат).
6. Үстеудің неше түрі бар? (7).
2-топқа:
1. «Қазақ хрестоматиясын» жазған кім? (Ы.Алтынсарин).
2. Күй атасы кім (Құрманғазы).
3. Орфография қай елдің сөзі? (грек)
4. Қазақ тілі қай тілдер тобына жатады? (түркі тілдес).
5.Қазақ тілі алғаш мемлекеттік мәртебесін қай жылы алды? (1989)
6. Абайдың туған жылы? (1845)
3- топқа:
1. Қазақ даласының жарық жұлдызы (Шоқан)
2. Ақылды сөзінің түбірі? ( ақыл)
3. Қазақ алфавитін жасаған ғалым? (а.Байтұрсынов)
4. Беташар қашан айтылады? (келін түскенде)
5. Тұңғыш кемеңгер? ( Ыбырай)
6.Алғашқы романист жазушы? (М. Дулатов «БақытсызЖамал». VII кезең «Тапқырлық» депаталады.
Бұлкезеңдеойыншыларберілгенсөздерденмақалтабуықажет.дұрысжауапқа 5 ұпайдан
Анатілім,өзгелерденбөлексің,
Бала жүрексағанарнапжыртөксін.
Қайасылғатеңесем де жарасар,
Анатілімбағажетпесөнерсіңдегендей,келесісайыс-
VIII кезең «Тілөнері» берілгенсұраққамақал-мәтелменжауап беру. Дұрысжауап 5 ұпайменбағаланады.
1.Жылан ініненқалайшығады?
Жылы-жылысөйлесеңжыландаініненшығады.
2.Қар жанама?
Қалауынтапсақаржанады
5
3.Инемен құдыққазуға бола ма?
Оқуинеменқұдыққазғандай.
4.Ең тәтті не?
Ананыңсүтітәтті,баланыңтілітәтті
5.Не қорқақ,не батыр?
Көзқорқақ,қол батыр.
6.Кімнен кімжаман?
Олақтансалақжаман.
7.Тауық түскөреме?
Тауықтыңтүсіне тары кіреді.
8.Оттан да ыстық не?
Отаноттан да ыстық.
9.Шошқаүреме?
Итжоқташошқаүреді.
10.Ер қаруынешеу?
Ер қаруы бес қару.
11.Отқа түсіпкүймеуге бола ма?
Отанүшінотқатүскүймейсің.
12.Жігітті шал дегенжөнбе?
Жаманжігітжасында шал болар.
13.Үлкен сөз, үлкекөз бола ма?
Қорқақтыңкөзіүлкен, ақымақтыңсөзіүлкен.
IX кезең «Ой толғау» Соңғыкезең. Берілгентақырыптарғамақалтауыпжазу.(қойшы,бірлік,жер,ит,еріншек,білім,тіл,отан, гүл,өтірік,той,әке).
Ал енді қатысушылардың ұпай санын анықтап, жеңімпаз топты анықтайтын кезкелді. Сөз кезегін әділқазыларға береміз.
Міне,осыментілмерекесінеарналған «Сөзмерген»сайысы да өзмәресінежетті.Ата-бабаларымыздың аманаттап кеткен асылқазынасын мына жаһандану заманында жоғалтпай,құндылығын арттыра берейік!
БҚО. Бөкей ордасы ауданы Ұялы ауылы
Ш.Жексенбаев атындағы жалпы орта
білім бертін мектеп-балабақшасының
ІІ санатты қосымша білім беру педагогі
Султанова Нурия Амантаевна

Приложенные файлы


Добавить комментарий