???ы?ты ?ор?ау (Ата-аналар жиналысы)


Чтобы посмотреть презентацию с картинками, оформлением и слайдами, скачайте ее файл и откройте в PowerPoint на своем компьютере.
Текстовое содержимое слайдов презентации:

“ Құқықты қорғау” Мақсаты: Ойын-жаттығу арқылы бақылау дағдысын қалыптастыру, көңіл – күйін көтеру, өзіне сенімділігін арттыру.Қажетті құралдар: интерактивті тақта, үлестірмелі материалдар. “Құқықты қорғау” баяндама1996 жылы «теңге тұрақсыздығына» байланысты аутоагрессия 30 пайызға дейін көбейген. Десек те, дүниеден баз кешудің мәнісін тек әлеуметтік жағдайдан ғана көруге болмайды. Себебі, ауқатты елдердің өзінде бұл проблема өзекті күйінде қалуда. Мәселен, ең бай және дамыған Еуропа мемлекеттерінің бірі – Швеция он жылдан астам уақыт өзін - өзі өлтіруден бірінші орында болған. Бүкіләлемдік денсаулық сақтау ұйымының болжамы бойынша 2020 жылы жан күйзелісі бүгінгі күні жаһандағы көшбасшылық сатыдағы инфекциялы және жүрек – тамыр ауруларын артқа тастап, бірінші орынға шығады екен. Ендеше, аутоагрессиямен күресу еліміз үшін маңызды сипатқа ие. Бүгінде ата – ана, ұстаздар қауымы, білім мекемелеріндегі психологтар мен әлеуметтік педагогтар үшін негізінде психологиялық – педагогикалық , психотерапевтік көмекті қажетсінетін жасөспірімдердің өзіне - өзі қол жұмсау күйзелісін дер кезінде анықтау қажеттілігі туындап отыр. Бұл мәселеде үлкен жауапкершілік пен арнайы білім қажет. Мәселен, өзін - өзі өлтірушілердің 80 пайызы жұмбақ түрде алдын ала ойларын айтады екен. Біз соған дұрыс мән бермейміз. Тек 6 пайызы ғана тұқым қуалаушылық, яғни ата – анасының біреуі өзін - өзі өлтірген болып кездеседі. Өмірін қиюға әрекет жасағандардың ісі сәтсіз аяқталған жағдайда олардың 12 пайызы екі жылдың көлемінде сол әрекетін қайталап, қалайда мақсатына жетеді. Өзін - өзі өлтіргендердің 80 пайызы осының алдында бір рет болса да өзіне қол жұмсауға тырысқандар. Сондықтан, қайтыс болғандардың ата – ана, туыстары немесе мұғалімдері алдын алуға болатын осынша мүмкіндіктерді қолдан жібереді. Суицид терминін итальян психологы Г. Дэзен 1947 жылы енгізіп, оны “өзін-өзі өлтіруге әрекет ету” - деп түсіндіреді. Суицидті мінез құлықтың белгілі бір формасы, тәсілі, даму стадиясы, тәуекел факторлары болады. Суицидті мінез-құлыққа адамның жас ерекшелігі, жынысы, кәсіби ерекшелігі, өмірлік жолы да әсер етеді. Әр бір жас кезеңдеріне сай суицидті белсенділік болады. -Жеткіншектік кезең – 12-17 жас; -Жастық кезең - 17-29 жас; -Ересектік кезең – 30-35 жас; -Қарттық кезең – 55-70 жас. Жеткіншек кезеңде суицидалды әрекеттің себебі - ата-анасы мен мұғалімдерімен, жолдастарымен қақтығысқа бару болып табылса, жастар арасында әсіресе қыздар арасында өздерінің жігіттеріне байланысты суицидалды әрекеттерге баратыны анықталған. Суицидті мінез құлықтың ең жиі кездесетін кезі 15-24 жас аралығы. Өзін-өзі өлтіруге бармас бұрын, суициденттердің көбі дайындық кезеңі – суицидалды кезеңінен өтеді. Ол кезеңде балалардың қызығушылық деңгейінің төмендеуі, қарым-қатынастың шектелуі, мазасызданғыш, эмоционалды тұрақсыз болуы сипат алады. Дюркгейдің суицид теориясынада адам бір проблемаға тап болған кезде немесе оның өмір сүріп отырған ортасы немесе әлеуметтік топ одан бас тартқан кезде ол өзін- өзі өлтіруге барады деген. Әлеуметтік байланыстардың ерекшеліктерін ескере отырып Дюркгей суицидтің эгоистік және альтруистік сияқты түрлерін бөліп көрсетеді. Тағы да психопаталогиялық жағдай негізінен балалар мен жасөспірімдердің әлеуметтену деңгейі мен қоғамда алатын орнына байланысты да болатынын айтады. Сонымен қатар, суицидалды мінез-құлық балалар үйінде және толыққанды емес отбасында өскен, отбасы аралық қақтығыс, әке-шешесінің айырылысуы, отбасылық жылу көрмеген балалар арасында жиі кездеседі. Деректерге сүйенсек, көктем, жаз мезгілдерінде суицид жасау жоғары болады екен. Суицидті мінез-құлық көбінесе депрессия кезінде, алкогольдік токсикомания, психопатия және аффект кезінде жиі кездеседі. Өзін-өзі өлтіруге көбінесе индивидуалды проблемалар итермелейді. Қазіргі кезде жастар өз өмірлерін бағалай алмайды. Егер бір мәселені шеше алмай жатса, олар өз өмірлерін қиюға даяр болады, өйткені олардың ойларынша олар тек осылай ғана тыныштық, уайым-қайғысыз өмір табатын сияқты. Назар аударып қарар болсақ, суицидті іс-әрекетке баруға шешім қабылдаған адамдар өздерінің ниеттері жайлы ешкімге айтпайды деген қате түсінік.Өзін-өзі өлтіруге дайындалып жүргендердің 80% пайызы өз ниеттерін алдын-ала жүрген ортасына білдіреді екен. Ниеттерін білдіру жолдары алуан түрлі, оларды түсіне білуіміз керек. Мінез-құлқынан байқауға болатын белгілер:Бағалы заттарын таратуы: Өзін өлтіргісі келген адамдар өздеріне қымбат деген заттарын таратады, ал жасөспірімдер болса дискілерін әр түрлі плакат т.с.с заттарын таратады. Бұл жағдай сол адамдардың айналасындағылардың күдігін туғызуы керек әсіресе заттарды тарату кезінде «Маған бұл заттың енді қажеті болмайды», «Менен саған естелікке бір зат қалсын»-деген сөздер айтылатын болса;Жұмыстарын ретке келтіруі: Біреулері үй-жайларын жинастырады келесілері қарыздарын қайтарады енді біреулері жауапсыз қалған хаттарға жауап жазады, ал жасөспірімдер болса досынан алған қандай да бір затын қайтарып береді, еден жуып бөлмесін жинастырады бұл жайттардан күнделікті өмірде күмән туғызатын еш нәрсе байқай алмайсың бірақ басқа жоғарыда айтылған белгілермен байланыстырып қарасақ бұндай әрекеттер осы адамдар бұл өмірден кететіндіктерінің белгісі ;Қоштасу Мүлдем мінез-құлықтарының өзгеріп кетуі және өздерін әдеттегіден басқаша ұстауы Сөздерінен байқауға болатын белгілер:Өздерінің жан күйзелістері жайында, ешкімге және ештеңеге жарамсыз екендіктері туралы; Өзін-өзі өлтіру турасында қалжыңдар айтуы;Өлім туралы әңгімелерді қызығушылықпен айтуы (фильмдер мен әңгімелердегі суицид тақырыбын әр кез еске алып отыруы) сияқты белгілерді байқауға болады. Жағдайлық белгілері:Ортадан оқшаулану;Тұрақсыз күй кешу (көңіл-күйінің жиі өзгеруі);Өзін зорлық-зомбылық құрбаны ретінде санау;Қандайда бір қиындықты бастан кешіру (жақынынан айырылу т.с.с). Ескертпе Аутодеструктивті мінез-құлқына қатысты әрекеттер мен оның алдын алу үшін ең алдымен ата-ана баланың көңіл күйіне ерекше назар аударып отыруы керек. Жалпы, баланың күйзеліске душар болып жүргенін мына бір әрекеттерден де анық аңғаруға болады.Баланың мінез-құлқы үйде өзгереді, тұйық бола бастайды, әңгімеден қашады, өте енжар, селқостанып жүреді.Мектепке бармаудың барлық амал-шарасын ойлап табады: «басым, ішім ауырып тұр, құсқым келеді» деген сияқты сылтауларды көбейтеді.Мектепте болған ситуациялардан қашады, сабаққа барғысы келмей, әдейі ұйықтап қалады.Әдеттегіден гөрі ақшаны жиі сұрай бастайды, сылтауы көбейеді, тіпті ата-анасының қалтасына түседі. Демек, ол қаржыны мектепте мазасын алып жатқандарға тасиды.Кейбіреулері тіпті тұйықталып кетеді, ешкіммен сөйлеспейді, ал екіншілері өте ашуланшақ бола бастайды.Оқу үлгерімі нашарлайды, зейінсіз болады. Сонымен бірге егер бала зорлық-зомбылық көрсе, оны келесі жанама белгілерден де байқауға болады:ұйқысы бұзылады;ата-анамен, мұғалімдермен, құрбыларымен ерегісе беретін болады;апатия, депрессия:достарын жиі ауыстырады.  Топтық ойын Қорытынды бөлім:“Көңіл – күй суреті” жаттығуы Көңіл бөліп тыңдағандарыңызға рахмет! Бәріңізге сәттілік тілеймін!

Приложенные файлы

Добавить комментарий